Thứ Năm, 28 tháng 4, 2011

Chiêng Tha: Vật thiêng của người Brâu ở Tây Nguyên

Trong đời sống tinh thần của người Brâu (còn gọi là người Brao), chiêng Tha là một biểu tượng tinh thần, quyền uy tối linh. Người Brâu quan niệm, mỗi khi chiêng Tha lên tiếng sẽ mang đến những điều tốt lành, hạnh phúc cho cộng đồng.

Brâu là một trong sáu dân tộc thiểu số có số người ít nhất ở Việt Nam hiện nay. Dân tộc này hiện có khoảng 81 hộ với 390 nhân khẩu - có ngôn ngữ Môn - Khmer, sống tập trung ở làng Đắc Mế, xã Bờ Y huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum, ở khu vực ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia. Người Brâu có truyền thống du canh du cư. Họ chủ yếu đốt rừng làm rẫy để trồng các loại lúa, ngô, sắn, với công cụ sản xuất thô sơ như: rìu, rựa và chiếc gậy chọc lỗ tra hạt; năng suất cây trồng thấp. Trong đời sống tinh thần của người Brâu, chiêng Tha là một biểu tượng tinh thần, quyền uy tối linh.

Chiêng tha chỉ có hai chiếc, gồm Chuar (Vợ) và Jơliêng (Chồng). Cả hai đều không có núm (chiêng bằng), có kích cỡ khác nhau (Jơliêng to và dày hơn Chuar).

Người Brâu coi chiêng Tha là "vật chủ" thông linh giữa thế giới phàm tục của con người và thế giới các thần trên cao. Bởi vậy khi có lễ trọng trong làng, người Brâu mới tổ chức “mời” Tha về. Người Brâu không nói đánh chiêng như các dân tộc khác ở Tây Nguyên, mà gọi là “gọh Tha”, tức mời Tha nói. Người đứng ra mời là già làng hoặc người được cả làng tôn vinh, đảm nhiệm vai trò chủ lễ. Lễ “ Gọh Tha”  to hoặc nhỏ tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của làng, nhưng ít nhất cũng phải là một ché rượu và một con gà. Chủ lễ cắt tiết gà rồi xoa vào lòng chiêng theo vòng tròn nhiều lần, rót rượu đầu ghè “mời” chiêng uống, và khấn thần linh bốn phương. Khấn xong, hai nghệ nhân mới vào thực hiện việc “ mời Tha nói”. Phong tục - Văn hóa VN

  Your Ad Here

Khi diễn tấu, hai chiêng được treo lên theo hướng úp vào nhau, cách mặt đất khoảng chừng 15 đến 20 cm. Cách diễn tấu chiêng Tha được coi là độc nhất vô nhị so với các loại cồng chiêng khác ở Tây Nguyên. Người Brâu gọi dùi đánh chiêng Chồng (Jơ liêng) là dùi Đực, dùi đánh chiêng Vợ (Chuar) là dùi Cái. Người đánh dùi Cái thúc âm ở mặt chiêng, còn người đánh dùi Đực thúc dùi vào lòng chiêng. Họ ngồi bệt xuống đất, hai chân duỗi thẳng, bàn chân nâng áp sát thành chiêng để ngắt tiếng, tạo âm sắc cho chiêng. Khi diễn tấu bao giờ chiêng vợ cũng lên tiếng trước, khi nhập được vào tiết tấu rồi chiêng chồng mới tham gia. Chiêng Tha nổi lên một, hai bài thì các chiêng khác mới được vào cuộc.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian thì chiêng Tha là một trong những loại chiêng cổ nhất ở Tây Nguyên. Người Brâu coi chiêng Tha là chiêng thiêng, như vật “ Gia bảo”. Bởi vậy rất ít khi chiêng Tha được mang ra khỏi cộng đồng làng. Tuy nhiên, do tính độc đáo của chiêng Tha, nên các nhà làm công tác văn hóa đã thuyết phục già làng Brâu để chiêng Tha tham gia các lễ hội cồng chiêng lớn của tỉnh cũng như ở khu vực.

Người Brâu quan niệm, mỗi khi chiêng Tha lên tiếng sẽ mang đến những điều tốt lành, hạnh phúc cho cộng đồng. Tham dự Lễ hội lần này, người Brâu mong muốn sẽ góp phần tạo thêm sự phong phú và thành công rực rỡ cho lễ hội, và cũng là để giới thiệu chiêng Tha với bạn bè các dân tộc trên mọi miền đất nước.

Du lịch, GO! Tổng hợp theo Đèn Thần + internet

Socializer Widget By Blogger Yard
SOCIALIZE IT →
FOLLOW US →
SHARE IT →

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Labels

An ninh Xã hội arsenal Ẩm thực địa phương Biển blogspot-tips bóng đá ca nhạc ca nhạc Âu Mỹ Ca Nhạc Châu Á ca nhạc việt nam Cao nguyên CassavaViet http://cassavaviet.blogspot.com Champions League Chúc mừng năm mới 2011 Chúc xuân Chùm thơ xuân người Quảng Bình tại Đồng Nai Chút Huế cho em Chuyến đi kỳ thú Cine clip bóng đá Con là nguồn hạnh phúc đầu tiên Công nghệ thông tin Cộng tác viên dạo ngoài thiên thai Di tích lịch sử Dòng sông quê hương Du lịch trong ngày dunghennessy Đảo Đèo Đẹp Đến Thái Sơn Đi bộ trong đêm lên Yên Tử Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương Địa danh Điểm hẹn Định nghĩa từ phượt Đoàn tụ ở đất phương Nam Đoremon chế Động Gái đẹp 3 miền Gặp bạn đầu xuân gặp nhau cuối tuần Giáo sư Trần Văn Giàu bài học lớn trong câu chuyện nhỏ Girl Xinh Gốc mai vàng trước ngõ hình ảnh đẹp hình ảnh vui cười Hồ hướng dẫn du lịch inet kênh thể thao Khu bảo tồn Kim Dung Kinh nghiệm du lịch La Liga Làm đẹp Làng nghề Lễ hội Lên Yên Tử sưu tầm thơ đức Nhân Tông Lộc xuân Lời của Thầy theo mãi bước em đi Lời ơn gửi muộn Lời yêu thương Mạc Ngôn: bạn thích ai? man city messi Mênh mông rừng Lipa mu Mười lăm trăng quả thật tròn Nắm chặt tay anh đi em Ngày mới Nguyễn Du và Nguyễn Công Trứ Nguyễn Du viếng mộ Liễu Hạ Huệ Nhớ anh Nhớ con sông phương Nam lộng lộng đi về biển Nhớ em Nhớ mẹ Nhớ miền Đông Nhớ Sóc Trăng Núi Núi sông và biển Nước mắt chảy vào trong Phạm Trung Nghĩa nhà khoa học xanh Phi thường - Kỳ quặc Phim Âu Mỹ Phim Châu Á Phim Việt Nam Phong tục - Văn hóa VN Phủi tay thế sự Premier League Ronaldo Serie A Sóc Trăng nơi sông về tới biển Suối - thác Sự nghiệp Thầy ơi rạng sử xanh. Sương tan Ta hẹn em uống rượu ngắm trăng Tâm sáng Ức Trai trong tựa ngọc Tháng bảy mưa ngâu Thành phố tôi Thắng cảnh tâm linh Thắp đèn lên đi em Thầy bạn là lộc xuân cuộc đời Thầy ơi THẾ GIỚI Thơ cho con Thơ Hoàng Ngọc Dộ Thơ Trần Tử Ngang nửa đời đọc lại Thời trang Thư giãn tin tức Tin tức trong ngày Tin tức... mình Tuyến xe - Đường xá Tự nguyện Tự tình Vào Tràng An - Bái Đính Việt Nam Vương Mông Xã xì trét Xem cho biết Yên Tử